محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

463

آثار عجم ( فارسى )

در كتاب عيون الانباء فى طبقات الاطّباء ، در شرح حال اسقليبوس آمده است : « . . . جالينوس ، در بسيارى از جاها گفته است كه طب اسقليبوس ، طبّ الهى بود و مىگويد : طبّ الهى ، در مقام مقايسه ، با طبّ ما ، مانند طبّ ماست در مقايسه با طبّ راهها و مقصود از طب راهها ، همان طبّ اطبّايى بوده است كه بر سر راهها مىنشسته‌اند . . . » ( ص 254 كتاب آئينهء جام ، از دكتر زرياب خويى ) . 41 . سخن از سخن مىشكافد : سخن از سخن خيزد ؛ حرف ، حرف مىآورد . ( امثال و حكم دهخدا ) . هين مشو شارع در آن حرف رشد * چون سخن بىشك سخن را مىكشد ( مولوى ) 42 . ras fisaq ، معرّب يونانى pysagors كه در انگليسى phthagoras مىباشد . فيلسوف و رياضيدان يونانى كه در جزيرهء سامس ، در حدود سال 580 قبل از ميلاد ، متولّد و در حدود 497 ق . م . درگذشت . دورهء زندگى او ، روشن نيست ؛ ولى گفته‌اند در مصر و ايران و هندوستان سفر كرده است و از دانشمندان آن كشورها بهره برده و معاصر كورش و داريوش هخامنشى بوده . در اواخر سدهء ششم قبل از ميلاد ، به يونان بازگشت و گروهى پيرو او شدند . وى انجمنى سرّى تشكيل داد كه هم دينى و هم اخلاقى و هم سياسى بود . ظاهرا لفظ فيلسوف ، از مخترعات فيثاغورس است . . . اختراع جدول فيثاغورس و شكل عروس در هندسه و بسيارى از قضاياى ديگر ، به او منسوب است . . . در فلسفهء او ، علوم رياضى اهميّت تمام داشته و او عدد را اصل وجود پنداشته و همهء امور را نتيجهء تركيب اعداد و نسبتهاى آنها دانسته است و عدد را حقيقت اشياء مىخواند . . . او كرويّت زمين را معلوم كرده و مزيت مركز و ساكن بودن آن را از آن برداشته است . ( فرهنگ معين ) . 43 . شرح و بسط نقش شاپور را در جام جم حاجى فرهاد ميرزا قاجار ، ص 475 و فارسنامهء ناصرى ، چاپ امير كبير ، ص 1432 به بعد مطالعه فرمائيد . 44 . « آبش شيرين و گوارا . رودخانهء ساسان كازرون چون به آب چشمهء سياه رود ، آميخته شود ، رودخانهء شاپور گشته ، دهات شاپور را آب دهد ؛ چون به قريهء رودك خشت رسد ، رودخانهء خشت گردد . » ( فارسنامهء ناصرى ، امير كبير ، ص